Group Model Building (GMB): Rouwette & Franco (2024)
Group Model Building (GMB) is een participatieve methode waarbij een CLD of SFD wordt ontwikkeld in samenwerking met de betrokkenen. In plaats van dat een consultant het model alleen bouwt, bouwen de betrokkenen het samen. Dit vergroot draagvlak, modelkwaliteit en de kans op implementatie.
Een participatieve methode om een CLD of SFD te ontwikkelen met experts en/of stakeholders. Door het groepsproces worden impliciete kennis en aannames expliciet gemaakt en geïntegreerd in het model.
Bronnen: Rouwette & Franco (2024), Engaged Decision Making; Broekhuizen et al. (2020).
Stappen in een GMB-sessie (Sioo-case)
| Stap | Wat gebeurt er? | Output |
|---|---|---|
| 1. Variabelen eliciteren | Deelnemers noemen factoren relevant voor het centrale probleem | Lange lijst van factoren |
| 2. Centrale variabele plaatsen | De centrale variabele (bv. omzet) komt in het midden | Ankervariabele |
| 3. Verbindingen leggen | Welke factoren beïnvloeden de centrale variabele? | Eerste causale links |
| 4. Loops identificeren | Reinforcing en balancing loops herkennen en labelen | CLD met loops |
| 5. Subgroepen | Deelnemers werken in subgroepen aan deelsystemen | Verfijnde subsystemen |
| 6. Analyse | Archetypes, leverage points, gedrag over tijd | Narratief van het systeem |
| 7. Acties | Deelnemers investeren symbolisch in interventies (bv. €100 verdelen) | Prioritering van interventies |
Sioo-case (praktijkvoorbeeld)
In het gastcollege van prof. Rouwette werd het Sioo management-education-instituut als voorbeeld gebruikt. Sioo had zorgen over de respons op een verschuiving in de vraag naar managementopleidingen; via twee GMB-sessies werd een CLD van het bedrijfsmodel ontwikkeld.
Centrale variabele: omzet van Sioo (revenue).
GMB leverde: een gedeeld begrip van de feedbackloops die de omzet bepalen (reputatie, kwaliteit docenten, klanttevredenheid, marketing).
Prioritaire interventies (via €100-verdeling):
- Competentie van Sioo en docenten voor co-creatie opbouwen
- Effectiviteit van marketing vergroten
- Nieuwe kansen identificeren en vertalen naar klantproposities
Resultaat: in augustus 2018 werd een fulltime marketingfunctie gecreëerd; in 2019 en 2020 nam de omzet zichtbaar toe. Het model werd hergebruikt in strategievergaderingen om nieuwe acties te evalueren.
- Jullie seminars zijn een lichte vorm van group model building: jullie bouwen samen een CLD/SFD.
- GMB verhoogt modelkwaliteit door diverse perspectieven (interne vs. externe stakeholders).
- Rouwette & Franco (2024) is een nuttige bron om de methode in je rapport te citeren.
Andere hoofdstukken van Business Analysis for Responsible Organisations
- Responsible Organisation
- Systeemdenken (Systems Thinking)
- PAM: Purposeful Activity Model
- Integrated Reporting (IR)
- Stakeholdertheorie
- Causal Loop Diagram (CLD)
- Stock and Flow Diagram (SFD) & Vensim
- Systeem Archetypen (Meadows / Kim / Senge)
- Leverage Points: Meadows (2008)
- Interventieontwerp (Stroh, 2015)
- Examen: voorbeeldvragen & antwoorden
- Graphs over Time & Dynamic Hypothesis
- Het IJsberg-model (Iceberg Model)
- Probleemformulering & Research Statement
- Communicatie & Story-telling (Lecture 6)
- Limits to Growth (1972): WORLD3-model
- Aanvullende concepten: harde & zachte variabelen, white/black box
- Praktijkcase: drinkwaterconsumptie (RIVM / Ambaum)
- Groepsopdracht: structuur, rubric & checklist
- Sleutelbronnen & academische referenties
- Vensim & System Dynamics: volledige gids