Het open interview

Wat is een interview?

Een interview is een gesprek tussen twee of meer personen, waarbij één persoon het gesprek stuurt om informatie te verkrijgen voor een specifiek doel. De sociale interactie beïnvloedt de kwaliteit en hoeveelheid gedeelde informatie (Gordon, 1998). Een groepsinterview heet een focusgroep.

Voordeel: mensen worden gemotiveerd om ervaringen te bespreken die zij anders niet zouden verwoorden. Nadelen: kans op sociaal wenselijke antwoorden en beperkte betrouwbaarheid door geheugenbeperkingen; feitelijke informatie is niet altijd zeker. Vaste kenmerken van interviews: doelmatige informatieverzameling vanuit een centrale vraag, duidelijke rolverdeling, open antwoordmogelijkheden, grote diepgang en een beperkt aantal deelnemers.

Mate van structuur

In de aantekeningen bij Bleijenbergh wordt bij het open interview ook onderscheid gemaakt tussen een halfgestructureerde vragenlijst (formulering en volgorde liggen vast, antwoorden zijn open) en een topic list (formulering en volgorde open, alleen de onderwerpen liggen vast).

Een interview kan cultureel zijn (gericht op de dagelijkse gang van zaken) of thematisch (gericht op een specifiek onderwerp of een gebeurtenis).

Interviewhandleidingen

Met een checklist of format is de betrouwbaarheid (reproduceerbaarheid) meestal lager dan met een protocol, maar de validiteit kan hoger zijn door meer ruimte om door te vragen.

Criteria voor interviewvragen

• Doel ophelderen: vooraf helder hoe elk interview bijdraagt aan het onderzoek.
• Specifieke vragen over concrete situaties en gebeurtenissen, geen algemene vragen.
• Concrete vragen: niet direct met de centrale onderzoeksvraag beginnen.
• Motiverende vragen zodat de respondent zich veilig voelt, door: bedreiging van het ego minimaliseren (tegen sociale wenselijkheid), vergeten minimaliseren (herinnering ondersteunen), empathie maximaliseren (emoties herkennen en benoemen) en erkenning maximaliseren (de kennis van de respondent erkennen).

Voorbereiding en uitvoering

Stappen: respondenten selecteren (relevant voor de hoofdvraag); introductie (jezelf voorstellen, onderzoek toelichten, reden van selectie, aanwezigheid van andere belanghebbenden, wijze van opnemen, wat er met de informatie gebeurt); afsluiting (voorkomen dat iets relevants gemist wordt, informeren over gebruik van resultaten); opnemen en uitwerken (toestemming nodig, transcript maken, aantekeningen binnen 24 uur uitwerken); respondenten informeren over de resultaten.

Doorvragen

Non-verbaal: aankijken, knikken, hoofd schuin houden, wenkbrauwen optrekken. Verbaal: bevestigen dat je het gehoord hebt, letterlijk herhalen en stil zijn, neutraal doorvragen, samenvatten en terugleggen, de vraag preciezer opnieuw stellen, doorvragen naar empirische referenties (om voorbeelden vragen).

Rollen van de interviewer

Gewenste rollen: doelgerichte onderzoeker (houdt het doel in het oog), detective (achterhaalt diepere betekenissen), regisseur (stuurt het verloop), sfeermaker (veilige sfeer), samenvatter (controleert interpretatie), instructeur (legt uit wat verwacht wordt), grensbewaker (bewaakt professionele grenzen), planner (tijd en onderwerpen), zoeker van kennis (nieuwsgierig, actief luisteren), uitdager (kritisch aannames bevragen) en zelfobservator (reflecteert op eigen invloed).

Minder wenselijke rollen: vertegenwoordiger (gezien als verlengstuk van de opdrachtgever, respondent sluit zich af), spreekbuis (respondent wil via jou een politieke boodschap uitdragen), maatschappelijk werker (verleid tot te veel psychosociale steun) en bondgenoot (respondent zoekt goedkeuring en wil je aan zijn kant).

Reflecteren

Reflection when analyzing: na het interview reflecteren op het proces; voordelen zijn rust, meerdere perspectieven en leren van wat goed en fout ging. Reflection when doing: tijdens het interview op je gevoel vertrouwen, benoemen wat je voelt en later reflecteren; dit geeft beter inzicht in wat je meet (validiteit), meer diepgang en een respondent die zich beter begrepen voelt.